نویسنده : الهام کاظمی
استاندار تهران از آغاز به کار عملی فعالیت قرارگاه آسیبهای اجتماعی تا پایان آذر خبر داد؛ قرارگاهی که به گفته فرمانداری طبق قانون، شهرداری تهران باید مکان آن را تامین کند اما شهرداری میگوید تاکنون فضای کافی برای آسیبهای اجتماعی در اختیار دولت قرار داده است و فضای جدیدی ندارد. با این حال استاندار از روند بهتر تعاملات با شهرداری سخن میگوید و مشکلات با آن را به گذشته نسبت میدهد.
قرارگاه آسیبهای اجتماعی قرار است نمایندگان تامالاختیار تمام دستگاههای متولی در حوزه آسیبهای اجتماعی را کنار هم بنشاند تا با همکاری و مشارکت آنها وضعیت آسیبهای اجتماعی در تهران به کمترین میزان ممکن کاهش یابد. پیش از این عیسی فرهادی، فرماندار تهران گفته بود طبق قانون، هزینه، مکان و تجهیزات قرارگاه آسیبهای اجتماعی برعهده شهرداری است و از آنجا که تمام دستگاههای مسئول نمایندگان خود را معرفی کردهاند، منتظر شهرداری هستیم تا مکان قرارگاه را مشخص و تجهیزات آن را فراهم کند.

نویسنده: مینو مرتاضی
تاب آوری گزاره ایی با بار معنایی و تاریخی است که دربحران های فردی و اجتماعی در دوران سنت و مدرن کارکرد های متفاوت پیدا کرده است. در دوران سنت و دوران مابین سنت و صنعت که انتونی گیدنز از آن به عنوان دوره تمدن یاد می کند، تاب آوری فردی به معنای تحمل رنج و دوری گزینی از لذات و رفاه در چارچوب مفهوم " زهد" ارزشی اخلاقی محسوب می شد و تاب آوری اجتماعی نیز در با تسلیم و سازگاری با وضع موجود که تقدیر نامیده می شد ارزشی اعتقادی می یافت.
اما در دوران نوین و دوره صنعت، و زمانی که جوامع انسانی در عبور ازمدار سرنوشت قضا قدری و از پیش تعیین شده مشتاق و مهیای پذیرش مسئولیت زندگی خویش گردید ند و فلسفه لذت را جایگزین فلسفه رنج کردند؛ تاب آوری هم بار معنایی تازه ایی پیدا کرد. در دوران نوین علما و جامعه شناسان بر خلاف دوران سنت؛ برای دریافت زمینههای تغییرات اجتماعی به انگیزه ها و اراده انسان در بطن و متن میدانهای اجتماعی توجه کردند. بر اساس چنین درکی هدف تاب آوری در دوران نوین به صبر و انتظار در مصایب و بازگشت به شرایط قبل از بحران محدود نشد و تقلیل نیافت. از جمله اهداف تاب آوری دوران جدید؛ نقد گذشته و مقاومت آگاهانه و تسلیم نشدن به وضعیت موجود و افزایش توان برای برساخت وضع مطلوب از دل وضعیت نا مطلوب موجود می باشد. از این رو تاب آوری در اصل زمان و مکانی برای توانمندی و قدرت یابی از طریق آموزش حضور قدرتمند در عرصه های گوناگون حیات اجتماعی است. با درک تفاوت کارکردی تاب اوری در دوران قدیم و جدید می توان گفت تاب آوری به منزله کنش هدفمند در چارچوب زمان و مکان تعریف شده آنگاه موفق خواهد بود که توانسته باشد فرد یا جامعه دچار آسیب و بحران را در طی فرایند تاب آوری به نقد گذشته و شناخت ضعف هایی که او را دچار بحران و آسیب های فردی و اجتماعی کرده و به فاصله گرفتن از نقش قربانی اسیب پذیر وادارد و سپس اورا به انسان یا جامعه توانمندی که پذیرای نقش عاملیت مسئول در برساخت زندگی و سرنوشت خویش است تبدیل نماید. در چنین برداشتی تاب اوری به جای تمرکز بر رنج به مثابه یک ارزش عالی بر لذت هایی تمرکز می کند که در وضعیت مطلوب نصیب فرد یا جامعه میشود و به نظر می رسد چنین روشی امید افزا تر از روشهایی است در آنها تلاش و مقاومت و مبارزه برای رسیدن به زندگی بهتر و انسانی تر رنج و محنت محسوب می شود .تاب آوری کنش است زیرا تاب آوران انسان ها هستند نه چیزها و یا اشیایی ساکن و فاقد اراده نیستند که با اوضاع و شرایط موجود صرفا روبرو میشوند. بلکه آنها بسهم خود اجزای فعال و سازنده اوضاع و شرایط آسیب زا و خشونت آفرین می باشند. بوردیو می گوید : " فقط با انجام دادن هر چیز است که دانستن آن چیز ممکن می شود".

تابآوری اجتماعی چیست و چرا اهمیت دارد؟
در جهان امروز، جوامع با انواع بحرانها از جمله بلایای طبیعی، بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی مواجهاند. «تابآوری اجتماعی» یکی از مفاهیم کلیدی در مدیریت بحران است که به توانایی جامعه برای مقابله با بحران، سازگاری با شرایط جدید و بازیابی پس از آسیبها اشاره دارد.

دوره آموزش آنلاین «تابآوری انجمنها و سازمانهای جامعه مدنی» با هدف ارتقای توانمندی کنشگران و نهادهای مدنی برای مواجهه مؤثر با شرایط پرمخاطره، عدمقطعیتها و تحولات سریع محیطی طراحی شده است. این دوره بر این پیشفرض استوار است که تابآوری یک مهارت اکتسابی و یک فرایند سازمانی است که میتوان آن را آموخت، تقویت کرد و به فرهنگ سازمانی تبدیل نمود.

ذینفعان حوزه سلامت و توسعه به طور فزایندهای به نقش نهادهای مدنی در کمک به تقویت تابآوری جوامع در برابر بحرانهای بهداشتی عمومی پی بردهاند. نهادهای مدنی در ارائه خدمات و آگاهیرسانی در جوامع، حمایت از اجرای کمپینها و پیوند فعالیتهای عمومی و خصوصی نقش مرکزی ایفا میکنند. این نهادها به نوآوری اجتماعی کمک میکنند و در صورتی که توانمند شوند، میتوانند به ضربکنندههای دانش تبدیل شوند.
نویسنده: دکتر حسین امیدوار
جامعه مدنی در مجموعه ای به نام دولت قابل تشــکیل است و دولت مبین شخصیت حقوق ملت است، شــخصیتی که در جهــت تمرکزسیاسی، اقتصادی و حقوقی عناصر تشــکیل دهنده آن استمرار دارد و برای ایجاد یک نظام سیاسی تحقق می یابد. پدیــداری دولت و نظام سیاســی مبتنی بــه ســه عنصر مــردم، ســرزمین و قدرت عالی حکومتی است.
یک وکیل دادگستری با اشاره به ماده 66 قانون جدید آیین دادرسی کیفری، گفت: استفاده از این ابزار قانونی علاوه بر اینکه میتواند باعث تقویت روحیه و حس شجاعت در آسیبدیدگان باشد، امکان آشنایی شهروندان با حقوق خود و نحوه بکارگیری آنها از طریق آموزش را میسر میکند.
نگین باقری: رئیس انجمن پیشگیری از خودکشی میگوید: ایرانیان نسبت به ۱۰ سال پیش افسردهتر هستند و همین واقعیت میتواند جواب این سوال باشد که چرا در ماههای سپری شده از سال جاری موارد بیشتری از خودکشی رسانهای شده و وضعیت این آسیب اجتماعی هشدار آمیز تلقی شده است. هر چند میزان خودکشی در ایران نسبت به میانگین جهانی پایینتر است، اما رسانه ای شدن مواردی از خودکشی در ماههای سپری شده از سال جاری این نگرانی را به وجود آورده است که آمار این آسیب اجتماعی بالا برود. کار تا جایی پیش رفته که وزیر بهداشت هم نسبت به اپیدمی شدن خودکشی هشدار داده است.
نویسنده: مهدی بهلولی*
توانمندی، جنسیتبردار نیست؛ یعنی اینگونه نیست که مردان نسبت به زنان، رویهمرفته انسانهایی توانمندتر باشند. همه ما در زندگی، مردان ناتوان بسیار دیدهایم و در برابرش زنانی که در زمینههای گوناگون، بسی شایسته و توانا هستند. یکی از جاهایی که توانمندیهای زنان، نمود آشکارتری مییابد، جامعه مدنی است. بهعنوان کسی که چیزی حدود ١٥ سال، از دور و نزدیک، در کارهای صنفی آموزگاران هستم، میتوانم گواهی بدهم که برخی از زنانی که پا به این گستره نهادهاند از بسیاری از مردان، کارآمدتر و شایستهترند. النور روزولت، همسر فرانکلین روزولت، سیودومین رئیسجمهور آمریکا، در مورد زنان، گزینگویه پرمعنا و زیبایی دارد: «یک زن همچون یک چای کیسهای است؛ شما هرگز نمیدانید تا چه اندازه پررنگ است پیش از اینکه در آب گرم بیفتد».

نشست «تجارب زیسته مشارکت سیاسی زنان در مجلس، احزاب و فعالیت های مدنی»، در سالن اجتماعات انجمن جامعه شناسی ایران توسط حلقه مطالعات مسائل اجتماعی زنان انجمن جامعه شناسی ایران و با همکاری نشریه کلید ملی برگزار شد.
مهمانان این نشست، دکتر زهرا نژادبهرام (فعال حوزه زنان و پژوهشگر حوزه اجتماعی و عضو انجمن روزنامه نگاران زن ایران)، دکتر عباس محمدی اصل (پژوهشگر و مدرس دانشگاه علامه طباطبائی)، دکتر فائزه هاشمی (نماینده سابق مجلس )، آرزو فاطمی (جامعه شناس و فعال حقوق زنان و عضو حزب اتحاد ملی)، سارا باقری (وکیل پایه یک دادگستری و فعال حقوق زنان) و ژاله فرامرزیان (جامعه شناس و عضو شورای هماهنگی احزاب اصلاح طلب) بودند.
مباحث این نشست که به تحلیل علمی مسئله مشارکت سیاسی زنان با رویکرد توسعه محور و همچنین تجارب زنان فعال سیاسی و اجتماعی اختصاص داشت را در ادامه میخوانید.

نویسنده: لیلی ارشد*
سالهاست که برخی از NGOها به شکل تخصصی و فعال درحوزه زنان سرپرست خانوار کار میکنند. هدف اصلیNGOها بهعنوان نهادهای مدنی، توانمندسازی، ایجاد و افزایش مهارتهای زندگی اجتماعی کار است. آن دسته از سازمانها و نهادهایی که بیشتر به رفع نیازهای اولیه مثل دادن بستههای غذایی و کارهای روزمره میپردازند، خیریهها هستند، اما NGOها نیز ممکن است درمواقعی به دلیل نیاز، به شیوههای دیگر کمک هم بپردازند. برای مثال غذا یک نیاز است و وقتی با خانوادهای مواجه میشوید که فرزندان آن از نظر تغذیه شرایط مناسبی ندارند، خیلی وقتها مجبور میشوید به رفتاری دست بزنید که خیلی هم به آن باور ندارید و میدانید کارگشا و تاثیرگذار نیست. گاهی از روی اجبار گرفتار داستانهای اینچنینی میشوید که میدانید کمک واقعی نیست. مثل وقتی که فرد مراجعه میکند و گرسنه است یا دردی دارد و باید درمان شود، آنجا مجبور میشوید به کارهایی غیر از توانمندسازی بپردازید، اما بهطور عمده این مسأله بیشتر به عهده خیریههاست.

مدیرکل مشارکتهای اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان با بیان اینکه از ابتدای دولت یازدهم مجوز ۱۵۰۰ سازمان مردمنهاد جوانان صادر شده است، گفت: قصد داریم تا پایان دولت مجوز ۱۰۰۰ سمن دیگر را صادر کنیم و بدین ترتیب به هدفگذاری رشد کمی سمنها تا پایان برنامه ششم توسعه دست مییابیم.