جامعه مدنی

  • بررسی گستره ضمانت اجرای کیفری در موضوع تعرض‌های خیابانی؛ نا امنی زنان در سایه سکوت

    اعظم پویان/ آن‌قدر حقوق زنان نادیده گرفته شده که گمان می کنند هنگام تجربه آزار جنسی فقط خودشان بايد از خودشان محافظت کنند.

    عمق آزارهای جنسی علیه زنان آن‌چنان پیش رفته که گویی نوعی فرهنگ میان گروهی از مردان این سرزمین شده است.

    تا زمانی که بیان مورد خشونت قرار گرفتن، از سوی زنان در جامعه تابو باشد ،مساله خشونت علیه زنان دیده نخواهد شد.

    نبود آموزش اجتماعی به زنان و به رسمیت نشناختن مساله آزار جنسی زنان ،به تلخی بیشتر دامن می زند.

    سکوت قانونگذار در مقابل آزار جنسی و فقدان قوانین حمایتی از آزاردیده، ازدلایل سکوت زنان در برابر آزار جنسی است.

     

  • بررسی لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان به بهانه افزایش نرخ ازدواج کودکان در ٦ سال گذشته؛ احقاق حق کودکان در دنیای آدم بزرگ‌ها

    آیدا پیغامی |  خرید و فروش، تجاوز، آزار و اذیت، کار و ازدواج شاید در نگاه نخست یک‌سری واژه بی‌ربط با یکدیگر باشند، اما وقتی در کنار واژه کودکان قرار می‌گیرند ممکن است به داستان غم‌انگیز و شاید وحشتناکی تبدیل شوند. داستان‌هایی که این روزها مکررا هنگام رصد اخبار و شبکه‌های اجتماعی با آن برخورد می‌کنیم، بخشی از همین تصورات نازیباست که انگار برخی از آنها رنگ واقعیت به خود گرفته‌اند. یک روز به صورت آگهی خرید و فروش نوزادان و کودکان، روز دیگر با عنوان ازدواج زیر سن قانونی با رضایت والدین و سرپرستان و در آخر خبر هولناک تجاوز و قتل گوشه‌ای از همین اتفاقات نازیباست. اخبار تلخی که گوش‌های‌مان به شنیدن‌شان عادت کرده، گویی نشان‌دهنده کمبودهایی در مورد حقوق مربوط به کودکان است. حقوقی که شاید اگر توجهی به آنها می‌شد، امروز شاهد بروز چنین حادثه‌های غم‌انگیزی در جامعه نبودیم.

  • بررسی نقش قوانین جدید و اختیارات قانونی انجمن‌های صنفی در برقراری نظم اجتماعی

    وحیده کریمی| فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد و انجمن‌های صنفی سال‌ها با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده و ادامه حیات تعدادی از انجمن‌های صنفی در گردبادهای اختلافات و دغدغه‌ فعالیت‌های سیاسی و تنگ‌نظری‌های قوانین ناممکن شده است، درحالی‌که نقش این نهادها در برقراری نظم اجتماعی و پیگیری حقوق شهروندی امری اجتناب‌ناپذیر است و حمایت قانونی از فعالیت آنها و تلاش برای انجام فعالیت‌هایی مطابق با چارچوب قوانین تعریف‌شده می‌تواند گره بسیاری از مشکلات را باز کند. طی سالیان اخیر تغییر قوانین، شرایط کار و فعالیت انجمن‌های صنفی و سازمان‌های مردم‌نهاد را تسهیل کرده و بسیاری برای تحقق حقوق شهروندی و صنفی خود چشم امیدشان به این نهاد‌هاست. «شهروند» در گفت‌وگو با پیمان حاج محمود عطار، حقوقدان و وکیل دادگستری به بررسی نقش قوانین جدید و اختیارات قانونی انجمن‌های صنفی در برقراری نظم و عدالت اجتماعی پرداخته  که خواندن آن خالی از لطف نیست.

  • بررسی و تحلیل جامعه شناسی تطبیقی رویکردهای ایرانی و غربی به جامعه مدنی

    نویسنده: محمد تقی سبزه ای

    هدف اصلی مقاله حاضر، که به روش مطالعه کتابخانه‌ای و با تکنیک مقایسه‌ای انجام شده است، معرفی و تجزیه و تحلیل جامعه شناسانه شباهت‌ها و تمایزهای رویکردهای ایرانی با رویکرد غربی به جامعه مدنی است. به این منظور، اجزاء، مفاهیم و مؤلفه‌های جامعه مدنی نزد هر دو رویکردهای غربی و ایرانی بر اساس دیدگاه‌های صاحب‌نظران‌شان با یکدیگر مقایسه شدند.
    در حال حاضر، چهار رویکرد به جامعه مدنی غربی وجود دارد: رویکرد لیبرالی،[1] جمع گرایانه،[2] جمهوری خواهانه[3] و گفت و گویی[4]. بر اساس رویکردهای غربی، جامعه مدنی از سه عنصر فضای عمومی، سازمان‌های غیر دولتی و جنبش‌های اجتماعی تشکیل می‌شود و دارای مؤلفه‌هایی است: آزادی (مثبت ومنفی)، برابری، عقل جمعی، خیر عمومی، تکثرگرایی، خود مختاری، استقلال از دولت، مدنیت، حقوق شهروندی.
    دو رویکرد به جامعه مدنی در ایران وجود دارد: جامعه مدنی لیبرال و جامعه مدنی دینی که رویکرد دینی به دو گروه مخالفان و موافقان سازگاری جامعه مدنی با دین تقسیم می‌شود. مخالفان بیشتر اختلافات جامعه اسلامی ‌(ولایی) با جامعه مدنی (غربی) در شاخص‌هایی مانند: آزادی، برابری، اصل بیشتریت، انسان، قانون گذاری، دولت، رابطه مردم و دولت، تکثرگرایی و تساهل و تسامح را معرفی می‌کنند بر عکس، موافقان بر اشتراکات جامعه مدنی دینی و غربی در شاخص‌هایی مانند: حوزه عمومی ‌مستقل، نهادها و سازمان‌های مدنی، تکثرگرایی، قانون مندی، عقل جمعی، حقوق شهروندی، حقوق اقلیت‌ها و رعایت شأن انسانی تاکید می‌ورزند. در رویکرد لیبرال به جامعه مدنی، جامعه مدنی دارای اجزاء، مولفه‌ها و مفاهیمی‌ مانند: سازمان‌های غیردولتی، جنبش‌های اجتماعی، حوزه عمومی، افکار عمومی، خرد جمعی، اقتصاد آزاد و دولت قانون است که در جامعه ایرانی اجرا شدنی است.
     

  • برگزاري نهمين نشست "هم اندیشی نهادهای مدنی" توسط حجم (حامیان جامعه مدنی)

    نهمین نشست "هم اندیشی نهادهای مدنی" توسط حامیان جامعه مدنی (حجم) با شرکت نمایندگانی از نهادهای شبکه‌ی سمن‌های میراثی استان تهران، کانون هموفیلی ایران، انجمن حمایت از توسعه فضاهای آموزشی فرهنگی حامی، شبکه یاری کودکان کار، گروه احیا، گروه حامیان محیط زیست اکباتان، انجمن حامیان کودکان کار و خیابان، انجمن تغذیه، جمعیت امداد دانشجویی مردمی امام علی (ع)، انجمن زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست، انجمن هنرمندان نابينا و كم بينا، سازمان نظام مهندسی، با دستورجلسه: "تبادل نظر در خصوص شيوه همكاري با دولت و كيفيت تاثير فعالان مدني در همكاري هاي مشترك" و "بررسي موانع و مشكلات شكل گيري كميته هاي تخصصي و اتخاذ تصميم نهايي در اين خصوص" برگزار شد.

  • برگزاری 3 نشست منطقه‌ای سمن‌های زنان تا پایان سال

    معاون برنامه‌ریزی و هماهنگی معاونت امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری از برگزاری سه نشست منطقه‌ای سازمان‌های مردم‌نهاد زنان و دستگاه‌های اجرایی تا پایان سال جاری خبر داد.

     

  • برگزاری نشست ملی سمن های زنان

    معاون برنامه‌ریزی و هماهنگي معاونت امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری گفت: نشست ملی سمن‌های فعال در حوزه امور زنان و خانواده نیمه اول سال جاری در تهران برگزار می‌شود.

  • برگزاری نمایشگاه توانمندی‌های سمن‌های جوانان اردبیل

    معاون فرهنگی و امور جوانان اداره کل ورزش و جوانان استان اردبیل گفت: برگزاری دومین نمایشگاه توانمندی‌های سازمان‌های مردم‌نهاد استان 18 تا 21 اردیبهشت و جشن بزرگ روز جوان از جمله برنامه‌های ما در سه ماهه اول سال جاری است.

  • بسیج شبکه های اجتماعی برای تحول در محیط‌زیست

    نویسنده: اسماعیل قدیمی *

    رسانه‌های همگانی از جمله رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نهادهایی هستند که جریان اطلاعاتی را در یک جامعه مفروض هدایت می کنند. از دیرباز این رسانه ها چه رسانه های سنتی نظیر روزنامه، تلگراف و رادیو و چه رسانه های نوین مانند شبکه های اجتماعی دائما درصدد آن بوده اند تا مردم را از اخبار مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آگاه و به افراد کمک کنند تا تحولات محیطی خود را درک کرده و بر اساس تغییرات محیط اجتماعی زندگی خود را به درستی اداره کرده و براساس تعامل مثبت بر دیگران تاثیر بگذارند. رسانه ها در همه ادوار بر آن بوده اند که با ارائه انواع نگرش ها و تکثر ایده ها و عقاید، تغییراتی ولو اندک در زندگی و نگرش افراد ایجاد کنند و به طرق مختلف این تغییرات را نهادینه کردند تا رفتار افراد از نگرش های سنتی فاصله گرفته و به نگرش و عملکرد مدرن تغییر وضعیت دهد. رسانه ها همچنین وظیفه دارند به حکومت ها کمک کنند تا نظم و انسجام اجتماعی را با رعایت قاعده های مردم‌سالاری در میان مردم ایجاد کنند. باتوجه به نقش ها و وظایف رسانه های همگانی باید پذیرفت که بدون وسایل ارتباط جمعی و رسانه ها اداره زندگی مدرن امروزی بسیار دشوار و گاهی ناممکن است. شاید بتوان ادعا کرد که بسیاری از ناهنجاری های امروزی مردم ما در عرصه های مختلف ازجمله ترافیک، ورزشگاه ها و فضاهای مجازی ناشی از فقدان حضور موثر رسانه ها در آموزش مردم است. وسایل ارتباط جمعی باید در قالب برنامه های متنوع و به صورت روزمره از صبح تا شب به مردم آموزش دهند که چگونه وقایع اطراف خود را مشاهده کرده و از چه زاویه ای آنها را تحلیل کنند و در کنار این چگونه خودشان را با این تحولات محیطی وفق دهند و چگونه در وضعیت های جدید رفتار کنند. شبکه های اجتماعی هم در زمره وسایل ارتباط جمعی باید در همه زمینه ها به مردم آموزش دهند تا به آنها قدرت درک شرایط جدید و اقتضائات جدید را ببخشند. با این کار افراد می توانند از محیط‌زیست و زندگی خود بهره برداری کرده و برای نسل آینده هم این زمینه را فراهم کنند تا از این منابع طبیعی و ثروت های خدادادی استفاده کنند.

  • به استقبال نمایشگاه مطبوعات در ایران: سه گانه حکومت، جامعه مدنی و رسانه

    هادی خانیکی

    جشنواره ها و نمایشگاه ها همواره مکان ها و امکان های مناسبی برای جلب توجه عمومی و مشارکت سرآمدان جامعه نسبت به مسایل و مباحث اساسی بوده و هستند. جشنواره مطبوعات هم از این قاعده کلی مستثنا نیست بویژه آن که امسال 'نقد منصفانه، پاسخ مسوولانه' سخن اصلی برای پرداختن به جایگاه و نقش مطبوعات در کشور شده است.

  • به بهانه روز جهاني کودک؛ وقتي پاها روايتگر کودکي از دست رفته‌اند

    نوشته‌اند: «کار ساده‌اي است؛ هر جا نشاني از کودکيِ ازدست‌رفته ديديم، عکسي بگيريم... عکسي از پاها.» جمعيت دفاع از کودکان کار و خيابان، که نهادي مستقل و غيردولتي در زمينه حمايت و آموزش کودکان کار و خيابان است، به مناسبت روز 16مهر، روز جهاني کودک، در اقدامي جالب‌توجه و تأثير‌گذار، در شبکه مجازي خود کارزاري به راه انداخته با عنوان «يک عکس، يک کودکيِ از دست‌رفته»؛ کارزاري که مي‌تواند روايتگر کودکي از دست‌رفته هزاران کودکي باشد که به هر دليلي، زندگي در شرايط سخت را تجربه کرده‌اند. 
    ده‌ها عکس از پاهاي کودکاني با سرگذشت‌هاي متفاوت که مخاطب را مجبور مي‌کند از اين پس، علاوه بر دنبال‌کردن رد خستگي و رنج زندگي در چهره آدم‌ها به‌دنبال نشانه‌هاي فراموش‌شده ديگري از جمله پاهاي خسته و رنج‌کشيده باشند. 

  • به مناسبت روز خبرنگار؛ انجمن خبرنگاران محیط زیست ایران تشکیل شد

    انجمن خبرنگاران محیط زیست ایران، با هدف آموزش و ارتقای کیفی کار خبرنگاران حوزه محیط زیست و پیگیری حقوق و مسائل صنفی خبرنگاران به مناسبت روز خبرنگار آغاز به کار کرد.

     
     
  • به همت اداره کل اجتماعی استانداری البرز و مرکز پژوهش و مطالعات راهبردی شورای اسلامی شهر کرج برگزار می شود؛ کارگاه توانمندسازی سازمان های مردم نهاد در حوزه مدیریت شهری

    کارگاه یک روزه آموزشی و کاربردی سازمان های مردم نهاد در حوزه مدیریت شهری بیستم آبان ماه سال جاری در مجموعه میلاد شهرداری کرج  برگزار می‌شود.

     

  • بيانيه سازمان‌هاي مردم‌نهاد در واکنش به حوادث اخير؛ بحران ساختاري و فجايعي که پشت هم آوار مي‌شوند

    جمعي از سازمان‌هاي مردم‌نهاد سراسر کشور با انتشار بيانيه‌اي به حادثه فاجعه‌بار کشته و مجروح‌شدن چندين نفر از آتش‌نشانان در عمليات مهار آتش در پلاسکو واکنش نشان دادند. در اين بيانيه همچنين تقارن فاجعه پلاسکو و کشته‌شدن آتش‌نشانان با انتشار خبر کشته‌شدن دو کودک کار زباله‌گرد (احد و صمد) در آتش‌سوزي مرکز دپوي زباله، بحراني ساختاري ناميده شده که در آن «فاصله ميان فاجعه‌ها کم‌کم از بين مي‌رود.» در يک هفته گذشته، جامعه ايران دو اتفاق تلخ را پشت سر گذاشت؛ فجايعي تلخ و تأمل‌برانگيز که اذهان اجتماعي را با پرسشي چالش‌برانگيز مواجه کرده است. چالش اين است که به‌راستي ساختار اجتماعي چه نقشي در به‌بارنشستن اين فجايع و تحميل خسارت‌هاي جبران‌ناپذير انساني به جامعه دارد. اواسط هفته گذشته بود که خبر کشته‌شدن دو کودک کار هفت و هشت ساله زباله‌گرد در محل تجميع زباله در غني‌آباد تهران، سوژه خبرها شد؛ سوژه‌اي که بار ديگر کار کودک را در ابعاد کلان و مسئله تأسف‌برانگيز کار کودکان در مشاغل سخت به‌عنوان مهم‌ترين بخش از ناکارآمدي ساختار و سياست‌گذاري‌هاي اجتماعي مورد توجه رسانه‌ها و افکار عمومي قرار داد.

  • بیانیه انجمن زنان کارآفرین به مناسبت روز جهانی زن

    روز جهانی زن فرصتی است برای دولت‌ها و ملت‌ها، تا با ارزیابی عملکرد یک‌ساله خود، گام‌هایی را که برای رفع نابرابری‌های جنسیتی برداشته‌اند، بشمارند و عمق و اثربخشی اقداماتشان را بسنجند و راه باقی‌مانده را به چشم آورند و برای آن تدبیری کنند. 
    دولتمردان و نهادهای مدنی کشور ما نیز که در دهه‌های اخیر با نشیب‌و‌فرازهایی روبه‌رو بوده، در آستانه روز جهانی زن باید به مردمان خویش پاسخگو باشند. پرسش اساسی این است: «برای کم‌کردن شکاف‌های جنسیتی چه کردیم؟»

  • بیانیه حامیان جامعه مدنی (حجم) با موضوع: «مطالبات مدنی در انتخابات ریاست جمهوری»

    مشارکت برای توسعه به شیوه‌ای که نه متکی به زور و قدرت، بلکه مبتنی بر سازماندهی اجتماعی در پرتو مفهوم شهروندی مدرن باشد در دنیای امروز یک ضرورت ناگزیر قلمداد می‌شود و الگوی حکمرانی خوب را سازگار با جامعه مدنی چهره‌پردازی می‌کند. از رهگذر “جامعۀ مدنی” تسهیل مشارکت مردم در ساماندهی سرنوشت و امور زندگی و اجتماعی خویش رقم می‌خورد و بازتاب خواسته‌های ملی از مجرای نمایندگان راستین وجدان عمومی جلوه‌گر می‌شود.

  • بیانیه حامیان جامعه مدنی (حجم) پیرامون مطالبه‌گری سازمان‌های مردم نهاد از نامزدهای ریاست جمهوری

    • بازآفرینی نقش نهادهای مدنی در گرو حذف رویکرد مداخله‌گرانه دولت‌ها
    • عاملیت جامعه مدنی مشارکت‌جو برای توسعه ایران مستلزم رفع دخالت‌های ناروای قوه مجریه است
    • باید سمن‌ها از نگاه پلیسی مصون شوند تا تسهیل‌گر خیر عمومی و نظارت مدنی باشند
    • بیانیه حامیان جامعه مدنی در محکومیت جنگ‌افروزی و ترویج استراتژی صلح پایدار

      دعوت به همکاری نهادهای مدنی در گسترش فرهنگ صلح و خشونت‌پرهیزی

      ۱. هفتاد و شش سال است که رژیم اسرائیل با تجاوز به حقوق ملت فلسطین و اشغال سرزمین‌شان، امنیت مردم فلسطین و منطقه خاورمیانه را به شدت به خطر انداخته است. از سال گذشته نیز، با نقض آشکار حقوق بشر و زیر پا گذاشتن تمام پیمان‌های صلح، از جمله با نسل‌کشی آشکار در فلسطین و حملات بی‌وقفه به لبنان، سوریه، عراق و اکنون ایران، سعی دارد آتش جنگ را در منطقه شعله‌ورتر کند. یک سال از جنگ نابرابر این رژیم گذشته و تصاویر دلخراش از کشتار هزاران نفر از مردم فلسطین در برابر دیدگان جهان منتشر می‌شود، و آشکارا مردم غیر یهودی را نادیده انگاشته و نابودی آن‌ها را بخشی از وظیفه دینی خود اعلام می‌کند.

      ۲. ما نهادهای مدنی که با درد و اندوه شاهد این قساوت‌ها هستیم، از وجدان‌های بیدار جهان تقاضا داریم تا اجازه ندهند که این ظلم و کشتار عادی‌سازی شود. ما، با معرفی و افشای ماهیت واقعی مناسبات ستمگرانه و سودجویانه قدرت‌های حامی اسرائیل، در تلاش هستیم تا صدای مظلومیت و رنج مادران و آوارگان جنگ را در برابر تبلیغات بی‌وقفه رسانه‌های وابسته به قدرت‌های جهانی حامی اسرائیل، به گوش همگان برسانیم و مانع از فراموشی و انکار این دردها شویم.

      ۳. ما نهادهای مدنی خواستار استفاده از سازوکارهای بین‌المللی برای حل و فصل اختلافات جهانی بدون توسل به ترور و خشونت هستیم و بر لزوم ایجاد صلحی پایدار تاکید می‌کنیم.

      ۴. نهادهای مدنی در سطح جهانی، فارغ از تبعیض‌های قومی، مذهبی و جنسیتی، با تکیه بر قدرت و اثربخشی خود، پیام‌آور صلح و مهربانی بوده‌اند. نهادهای مدنی ایران نیز باید با هر ابزار ممکن، صدای رسای صلح را به نفع خیر همگانی و حق حیات شایسته برای جهانی بدون جنگ و خشونت ترویج دهند.

      ۵. ما باور داریم که جامعه نخبگان، هنرمندان، معلمان، استادان، فرهنگیان، دانشجویان و فعالان رسانه‌ها می‌توانند با جدیت و نقش‌آفرینی موثر خود، به بسیج افکار عمومی و هدایت سیاست‌مداران به سوی صلح، خشونت‌پرهیزی و راه‌حل‌های مردم‌سالار کمک کنند و به جای راهبرد انتقام‌جویی، مسیر خردورزانه را برای ایجاد جهان انسان‌دوست و پرهیز از ترور و خشونت ترویج دهند.

      ۶. ما به جهانی یکپارچه و صلح‌طلب می‌اندیشیم؛ به ایرانی سربلند در منطقه‌ای صلح‌مدار و در جهانی خشونت‌پرهیز فکر می‌کنیم. هم‌وطنان، هم‌نوعان و همه انسان‌ها، صرف‌نظر از قوم، مذهب و جغرافیا، باید با نگاهی انسانی و کرامت‌مند به زندگی و یکدیگر بنگرند. ما از همگان دعوت می‌کنیم تا با مشارکت مسئولانه در ترویج فرهنگ صلح و تشویق سیاست‌مداران به صلح پایدار، همراه شوند.

      ۷. ما، حامیان جامعه مدنی، ضمن ابراز نگرانی از وضعیت کنونی، خواستار اجرای فوری اقدامات زیر هستیم:
      - توقف فوری حملات به مناطق مسکونی
      - حفاظت از جان غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان
      - باز شدن مسیرهای کمک‌رسانی انسانی
      - اعلام آتش‌بس فوری و آغاز مذاکرات صلح
      - ارائه کمک‌های انسانی به آسیب‌دیدگان توسط سازمان‌های بین‌المللی معتبر

      ما از تمامی فعالان و نهادهای مدنی و سرمایه‌های اجتماعی درخواست می‌کنیم:
      - به این کارزار بپیوندند.
      - صدای صلح‌خواهی را در رسانه‌ها منعکس کنند.
      - برای رسیدن به صلح پایدار با نهادهای مدنی همکاری کنند.

      تماس با ما:
      - تلگرام: https://t.me/iraancso
      - ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

      امید که جهان با درک پیام صلح، بازتاب‌دهنده اندیشه والای بزرگان تمدن ایران باشد که گفته‌اند:
      تو مگو همه به جنگند و ز صلح من چه آید
      تو یکی نه‌ای هزاری تو چراغ خود برافروز

    • بیانیه حجم خطاب به رئیس جمهور منتخب

ارزش های ما

شورای سازمان های جامعه مدنی رمز بقاء، قدرت یابی و نفوذ خود (و البته همه سازمان های مدنی) را در پایبندی به اصول و ارزش هایی می داند که بر مبنای آن ایجاد شده است. لذا پذیرش و رعایت اصول و ارزش ها شرط حضور و مشارکت در شورا محسوب می شود.  ... ادامه مطلب

تماس با ما

 تلفن : 88834162 داخلی 230
 تلفکس : 86072599
  ایمیل شورا :این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
  ایمیل دبیرکل : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
 آدرس دبیرخانه: خیابان مطهری؛ خیابان سلیمان خاطر (امیراتابک) کوچه درفش پلاک۸
  آدرس کانل تلگرام ما : https://t.me/haajm

خبر نامه

با ارسال ایمیل خود در خبر نامه عضو شوید

 ایمیل رسمی شورا :  این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید