
پرستو بیرانوند: بيانيه مطالبات فعالان مدني در خرداد 92، نقطهعطف خواستههاي بر زمينمانده سازمانهاي جامعهمدني از دولت يازدهم بود. خواستهها و مطالباتي که سالهاست فعالان جامعهمدني با انواع و اقسام جريانسازيها بهدنبال احقاق حداقلهاي آن بودهاند اما به دلايلي چون قدرتنگرفتن نهادهاي مدني و وجود نگرش اتهامي برخي دولتها به خواستههاي آنها در برهههاي زماني مختلف، به حاشيه رانده شده است. بيانيه مطالبات 92، همزمان با تلاش کانديداهاي انتخاباتي براي دستيابي به کرسي رياستجمهوري تدوين شد. فعالان جامعه مدني در اين بيانيه به اين مسئله تأکيد کرده بودند که جمعشدن مطالبات اقتصادي، اجتماعي و سياسي در جامعه ايراني، ميتواند تهديدها و خطرات زيادي براي کشور بههمراه داشته باشد. احترام و رعايت حقوق زنان، يکي از خواستههايي بود که در اين بيانيه، مطرح شد. تناسبنداشتن تلاشهاي بيوقفه و خستگيناپذير زنان ايراني براي تغيير وضعيت و ارتقاي جايگاه انساني خود در جامعه و خانواده با قوانين، سياستها و برنامههاي خرد و کلان سياسي، اجتماعي، اقتصادي و آموزشي، ازجمله مواردي بود که در اين بيانيه بهعنوان خواستههاي جدي فعالان حوزه زنان مطرح شده بود. پس از رويکارآمدن دولت يازدهم و ارتقای مرکز زنان و خانواده رياستجمهوري به معاونت زنان و خانواده و تکيهزدن شهيندخت مولاوردي، از چهرههاي اصلاحطلب، بر مسند اولين معاون زن رئيسجمهوری، انتظار اين بود که وضعيت پيگيري مطالبات حقوقي زنان، روي غلتک بيفتد و از مسيري غير از آنچه تاکنون طي شده است، به سرمنزل مقصود برسد. فاصلهگرفتن از فضاي سمبليک و شعاري درباره مطالبات زنان، يکي از مواردي بود که انتظار ميرفت ازسوی تيم جديد معاونت زنان به نتيجه مطلوب برسد اما به فاصله 6 ماه به پايان دولت يازدهم، هنوز برخي از مطالبات مطرحشده از سوي فعالان حقوق زنان، معلق مانده است. از يکسو، لوايح سرنوشتسازي چون تأمين امنيت زنان در برابر خشونت، بر زمين ميماند و از سوي ديگر، دوچرخهسواري زنان و تلاش براي ورود آنها به ورزشگاهها، تبديل به دغدغههاي اساسي معاونت زنان شده است. در گفتوگوي پيش رو بهسراغ فريده غيرت، حقوقدان، وکيل دادگستري و عضو شوراي هماهنگي سازمانهاي جامعه مدني رفتهايم تا درباره عملکرد معاونت زنان در سه سال اخير و چالشهاي حقوقيِ حلنشده درباره مسائل زنان، نظر او را بشنويم. او با نقدي بر فعاليتهاي معاونت زنان ميگويد: «ورود به ورزشگاه، چه امتيازي محسوب ميشود و دغدغه چند نفر از زنان کشور، ورود به ورزشگاه است؟ دغدغه بسياري از زنان، تربيت فرزندان، نفقه، شغل، سرپرستي فرزند و موارد بسيار است. خود من با چندينسال سابقه کاري، نميتوانم براي فرزندانم، حساب بانکي باز کنم. مادر در کشور ما حق ندارد براي فرزند خود، حساب باز کند. بيشک، اين مسائل و موارد ديگر، بسيار مهمتر از ورود زنان به ورزشگاه است. اين دست مطالبات، کاذب بود و انرژيهاي بسياري در اينراستا بههدر ميرود و در ظاهر گفته ميشود که اقدام مثبتي انجام شده است. نبايد در فعاليت زنان، درگير ظاهرسازي و رنگ و لعاب دادن به اقدامات شد.»